Personality in Kurdish Hayran with the Hayran Examples of Mustafa Kor Khoshawi

المؤلفون

  • Aram M ohammed Abdullah Dawrozi Boys High School, Erbil Central Education Directorate, Ministry of Education, Kurdistan Region, Iraq.
  • Mehdi Ahmed Mahmood Zharawa High School, Pshdar Education, The General Directorate of Education in Raparin, Ministry of Education, Kurdistan Region, Iraq.

DOI:

https://doi.org/10.26750/xe3h2049

الكلمات المفتاحية:

Kurdish Hayran, Personality, Contents of Hayrans, Mustafa Kor Khoshawi.

الملخص

This research which is titled (Personality in Kurdish Hayran with the Hayran Examples of Mustafa Kor Khoshawi) is an attempt for analyzing personalities in Khoshawi’s hayrans and it sheds light on the relation between personality and hayran in Kurdish literature. It investigates personality aspect and the roles of those people that have been shown in the contents of those hayrans. The research gives importance to the relation between hayran and other fields of Kurdish literature like story and novel because they all have been gathered under the umbrella of Kurdish literature. Hayran can be regarded as the main column of constituting Kurdish folklore. The main goal of the research illustrates that hayran is not an ordinary conversation but rather it is a special literary structure that relates to personality, place and time. The method of analytical descriptive has been applied in this research. The result of this research has manifested that hayran and personality are the two faces of one coin and hayran cannot be separated from personality because the contents of hayrans are developed through personalities and they gain literary significance for themselves. After analyzing the texts of hayrans, we come to the conclusion that hayran is not only a literary art but rather a social instrument to deliver emotion and idea. The personalities in hayran have shown as semi facts of society which their aim consists of conveying expression and social message. this has been clearly shown in the hayrans of Mustafa Kor Khoshawi. In the end, the conclusion and abstract of the research have been demonstrated in English language and also the list of sources.

المراجع

ئەڵوەنی، نەجم، '2011' سێ لێکۆلێنەوەی ڕەخنەیی شیکاری لەبارەی ڕۆمانی کوردییەوە، چاپخانەی ئاراس، هەولێر.

ئەڵوەنی، نەجم،'2009' کارەکتەر سازی لە ڕۆمانی 'ئێوارە پەروانە'ی بەختیار عەلی دا، چاپخانەی ڕۆژەهەڵات، هەولێر.

ئەمین، نەوشیروان مستەفا،'2015' بەدەم ڕێگاوه‌ گوڵچنین/چەند بابەتێکی کۆمەڵناسی، دارالعربیە للعلوم، بیروت.

حەیران، ئەحمەد،'1987' دیوانی حەیران بێژان، بەرگی یەكەم، چاپخانەی ئەسعەد، بەغداد.

خدر، رێزان ڕەحمان، '2012' تێکنیکی گێڕانەوە لە ڕۆمانەکانی عەبدوللا سەراجدا، چاپخانەی ڕۆژەهەڵات، هەولێر.

دزەیی، ئاواز محمدامین، '1984' فۆلكلۆری کوردی لە ناوچەی دزەییاندا، الأدیب، بەغداد.

سابیر، پەرێز، '2001' بینای هونەری چیرۆکی کوردی لەسەرەتاوە تا کۆتایی جەنگی دوەمی جیهانی، سەردەم، سلێمانی.

سنجاوی، جەمیل، '2010' حەیران و بۆچونێکی تر، چاپی یەكەم، چاپخانەی منارە، هەولێر.

سەگرمە،ع.ج، '2012' لاپەڕەیەک لە بنەماکانی میوزیکی کوردی، ئەنستیوتی کەڵەپور، سلێمانی.

عەبدوڵا، ئارام محمد، '2023' بیری نەتەوەیی و بەرەنگاربونەوە لە کورتە چیرۆکی کوردیدا: بەنمونەی 'کۆی کورتە چیرۆکەکانم'ی عەبدوڵا ئاگرین، چاپی یەكەم، هەولێر.

عەدۆ، ئەسعەد، 'بێ ساڵ' لاوک و حەیران لە هۆنراوەی میللی کوردیدا، چاپخانەی چوارچرا، هەولێر.

قەندیل، ئەحمەد، '2012' بونیادی هونەری حەیران لەئەدەبی فۆلكلۆری کوردیدا، چاپخانەی ڕۆژەهەڵات، هەولێر.

گەردی، عزیز، '2012' هونەری شیعر' ئەرستۆ' چاپی دوەم، چاپخانەی ڕەنج، سلێمانی.

لێژنەی باڵی ئامادەکار،'2009' ئەنسکلۆپیدیای هەولێر-فۆلكلۆر، چاپی یەکەم، گرین گالۆری، لوبنان.

مستەفا، ئيدريس عبدوڵا،'2014' ئەدەبی میللی و فۆلكلۆریی، بەڕگی سێیەم، هەولێر.

مەخموری، غەفور، '2001' حەیران 'چەمک و سەرەهەڵدان'، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر.

حەیران، ئەحمد، '2001' ‘حەیران، گۆڤاری هەولێر، ژمارە (13)، کۆتایی ساڵ، هەولێر.

خۆشناو، ڕزگار، '1980' ‘مەقامە تایبەتییەکانی کورد،’ گۆڤاری ڕۆشنبیری نوێ، ژمارە (81)، حوزەیران – تەمموز.

عومەر، عەونی ئەمین،'2015' بونیادی کارەکتەر لە دو رۆمانی فەرهاد پیرباڵ' مولازم تەحسین و شتی تریش' و'هوتێل ئەوروپا' نامەی ماستەر، زانکۆی سەلاحەدین، کۆلێجی پەروەردە، هەولێر.

عەبدوڵا، محمد أمين،'2000' شاکەس لەڕۆمانی کوردیدا لە کوردستانی عێراق (1990–1997) نامەی ماستەر، زانکۆی سەلاحەدین، کۆلێجی زمان، هەولێر.

مەولود، جەوهر،'2013' بنیادی کارەکتەر لەڕۆمانەکانی حوسێن عارفدا، نامەی ماستەر، زانکۆی سەلاحەدین، کۆلێجی زمان، هەولێر.

نوری، شوان محمد، '2016' بنیادی ڕوداو لە کورتەچیرۆکی کوردیدا بە نمونەی' کۆی کورتە چیرۆکەکانم' نامەی ماستەر، زانکۆی سەلاحەدین، کۆلێجی زمان، هەولێر.

المنياوی، أحمد، '2010' جمهورية أفلاطون، الطبعة الأولى، دار الكتب العربي، دمشق.

هلال، محمد غنیمی، 'بدون سنة طبع' النقد الأدبی الحديث، دار الصورة العربية، بيروت.

مهاجری، ليندة و صورية، مرار،'2014' البنية السردية' الزمن – المكان – الشخصيات' في رواية 'الأعظم' لإبراهيم سعدي، رسالة ماجستير، جامعة بجاية، كلية اللغات والآداب، الجزائر.

التنزيلات

منشور

2026-03-20

إصدار

مجلد 13 عدد 1 (2026): Journal of University of Raparin

القسم

Humanities & Social Sciences

الرخصة

الحقوق الفكرية (c) 2026 Raparin Journal of Humanities (RJH)

Creative Commons License

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

كيفية الاقتباس

Personality in Kurdish Hayran with the Hayran Examples of Mustafa Kor Khoshawi. (2026). Raparin Journal of Humanities (RJH), 13(1), 1-17. https://doi.org/10.26750/xe3h2049