Interpreting the Achaemenid Women’s Multifaceted Roles Through Seal Engravings

Authors

  • shalaw mustafa بەشی مێژو، كۆلێژی زانستە مرۆڤایەتییەكان، زانكۆی ڕاپەڕین، ڕانیە، هەرێمی كوردستان، عێراق.
  • Imad abdullah بەشی مێژو، كۆلێژی زانستە مرۆڤایەتییەكان، زانكۆی ڕاپەڕین، ڕانیە، هەرێمی كوردستان، عێراق.

DOI:

https://doi.org/10.26750/bvnrd817

Keywords:

Achaemenid, Women, Art, Seal, Engrave

Abstract

The civilization and works of art of the growing state of Kurdistan is generally considered as the most majestic and impressive ancient civilizations in the world, specifically in the history of ancient Persian. We can summarize the whole range of administrative activities and artistic works that this civilization possessed, including sculpture, carving, writing, and architecture, within its administrative system‌.

Although the artistic engravings on the walls of palaces, the engravings of graves within mountains, and the art of sculpture are among the prominent features of the Achaemenid state, however, the absence of direct depiction of women’s imagery in any of these places, including the palace walls, Jamshid state, Pasargadae, Shush, has unfortunately left a big artistic gap in the Achaemenid state.

However, the artistic seals within that civilization, which are considered one of the important tools of administrative management within the Achaemenid State, have been able to fill that gap to some good extent, which has become a subject of question by researchers. ‌In several seals whose history dates back to this state, some of which were discovered in the region of Jamshid and others in different regions of Achaemenid, various images of women in different times and places were engraved. From these images, we can gain a comprehensive understanding of women’s social, political, and religious roles in the Achaemenid state.

References

اوستا، یشتها، نقد و تفسیر: پورداود، ابراهیم(1377)، جلد1+2، اساطیر: تهران.

اوستا: (1387)، كهنترین سرودهای ایرانیان، گزارش جلیل دوستخواە، تهران مروارید.

اورلی، دیمز: (1386)، تندیس گری و شمایل نگاری در ایران پیش از اسلام، ترجمە: علی اكبر وحدتی، تهران: ماهی.

اومستد، ا.ت: (1340)، تاریخ شاهانشاهی هخامنشی، ترجمە: محمد مقدمی، تهران: ابن سینا.

ایمان پور، وحمد تقی: (1393)، تاریخ سیاسی هخامنشیان، ج1 تاریخ جامع ایران: مركز دائرە معارف بزرگ اسلامی

ایونس،ورونیكا: (1385)، اساطیر مص، ترجمە: محمد حسین باجلانفرخی، تهران: علمی و فرهنگی

بانوشگفتە، بانو: (1350)، نقش زنان در تارریخ و فرهنگ ایران، مجلە هلال، شمارە 117، صص 28-39.

بجندی،فرشتە سادات حسینی و، جمالی، بهرخ: (1400)، مشاركت اقتصادی زنان در عصر هخامنشی با اسناد بە الواح تخت جمشید، مجلە: مطالعات ایران كهن، شمارە دوم، صص68-101.

بلخاری قهی،حسن: (1388)، اسرار مكنون یك گل، چاپ دوم، ترجمە: یوسف مجید زادە، تهران: دانشگاه تهران.

برگن، مایكل: (1390)، اسكندر مقدونی فتح جهان، ترجمە: شیوا مقانلو، تهران: ققنوس.

بروسیوس، ماریا: (1387).زنان هخامنشي، ترجمه هایده مشایخ، تهران: نشر: هرمس.

بروسیوس،ماریل: (1392)، شاهانشاهی هخامنشی از كورش تا اردشیر اول،ترجمە: هایدە مشایخ، تهران، ماهی.

بریان، پي یر: (1377)، تاریخ امپراتوری هخامنشیان از کوروش تا اسکندر، ترجمه مهدی سمسار، دو جلد، تهران: نشر زریاب.

بریان، پی یر: (1390)، میراث داریوش كبیر، ترجمە: زینب دریس محافی، تهران، زرین مهر.

بیانی، ملكزادە: (1352)، مهرها وسائل روزگاران كهن (شاخەای از تارخچە مهر در ایران، مهرها و كندەكاری ها-علت بە وجود امدن مهر)مجلە: هنر مردوم،شمارە 133، صص 44-50)

پوربهمن،فریدون: (1386)پوشاك در ایران باستان،تهران: امیر كبیر.

پیرنیا، حسن. (1389)، تاریخ ایران قبل از اسلام، جلد 2،قم: انتشارات نیلوفرانە.

حجازی، بنفشه: (1385)،زن و تاریخ: بررسي جایگاه زن از عهد باستان تا پایان دوره ساسانیان، تهران: قصیده سرا.

خسروی،زهرا: (١٣٩٨)، نقش و فعالیت اقتصادی زنان در دورەی هخامنشیان، پایان نامە: دانشگآه فردوسی مشهد.

دادور، ابوالقاسم و عادلە غربی: (1391)، مطالعە تطبیقی نقوش برجستە هخامنشی و ساسانی در ایران، تهران: دانشگاهه الزهراو پشوتن.

دادور،ابوالقاسم و منصوری،الهام: (1385)، درامدی بر اسطورهاو نمادهای ایران و هند در عهد باستان، تهران: دانشگاه زهرا.

درزی. فاطم و غلامپور و اسماعیلی، عبدالە علی: (1399)، نمایندگی نیلوفر ابیو مطمون مشترك در پهنە جغرافیای فرهنگی عصر هخامنشی و ساسانی، دوفصلنامە علمی-تخصصی زبان و ادبیات فارسی، سال سوم، شمارە 5، بهارو تابستان 1399، صص 169-187.

دریایی، تورج. (1386)، زن در دورە هخامنشی، مجلە: باستان شناسی و تاریخ، شمارە: 2.

الذكر،مرضيه مشغول: (1393), برسی نقش زنان دورە داریوش اول هخامنشی با توجە گل نبشتهای تخت جمشید،پایان نامە: دانشگاه ازاد اسلامی،واحد مرودوش.

رجبي، پرویز: (1384)آتوسا در دانشنامه ایران، جلداول، تهران: بنیاد دائره المعارف بزرگ اسلامي،رسالە دکترا، اساتید راهنما: بهمن فیروزمندی و شاهرخ رزمجو، اساتید مشاور: مارک گریسون و کمالالدین نیکنامی، دانشگاه تهران.

رجبی، پرویز: (1382)، هزارهای گمشدە(هخامنشیان با روایت دیگر)، جلد2، تهران: توس

سوداور،، ابوالعلا: (1386)، فرە ایزدی در ایین پادشاهان ایران باستان، تهران: نیز

شمس الدین بهارک: (١٣٩٣)، نقش و جایگاه زن در اثار هنر هخامنشیان، پایان نامە: دانشگآه الزهرا.

شیرخانی، منیژە: (1381)، پوشش زنان ایرانی، اصفهان: بهار علم.

صفاران،الیاس و خیزوگی، سلماز: (1396)، جایگاه زنان دردورە هخامنشی بر اساس گل نبشتها و الواح عیلامی تخت جمشید، سومین همایش علمی باستان شناسی ایران: ابان 1396: تهران صص 21-36.

صفایی،یزدان: (١٣٩٤)، یونانی، تاثیرات آن در نگارش یونان تاریخ هخامنشی، پایان نامە: دانشگاە تهران.

ضیاپور، جلیل: (1343)، پوشاك باستان ایررانیان از كهن ترین زمان تاپایان شاهانشاهی ساسانیان، تهران: وزارت فرهنگ هنر

ضیاپور، جلیل: (1347)، پوشاك زنان ایران از كهن ترین زمان تا اغاز شاهانشاهی پهلوی، تهران: وزارت فرهنگ هنر

قشقای، حمید رضا: (1390)، گاهنمای تاریخ ایران، هخامنشیان، تهران: اوگان.

كاملی،فاطمە: (1400)، زنان پشت پردە زنان پشت رو، عوامل اعمال قدرت سیاسی توسط زنان هخامنشی،مجلە: پژوهش در تاریخ، شمارە31، سال یازدهم،صص1-26.

حمید، كاویانی پویا: (1400)، مشاغل و فعالیتهای زنان دردورە هخامنشی، مجلە: تاریخ اجتماعی و اقتصادی، سال دهم، شمارە15، صص265-289.

كرتیس،جان:(1392)،جواهرات زیولات شخصی، امپراتور فراموش شدە(فرهنگ،هنر وتمدن هخامنشی)، ترجمە: خشایارشا بهاری، تهران: فروزان روز.

كرتیس، جان: (1389)، بین النهرین وایران در دوران هخامنشنانی، ترجمە زهرا باستی، تهران.

كوك،جان مانوئل: (1383)، شاهانشاهی هخامنشی، ترجمە: مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس.

کخ،هاید ماری: (1386)، از زبان داریوش، ترجمە: پرویز رجبی،چاپ چهاردەهم، ناشر: کارنگ.

كلنز، ژان. (1384)، مقالات دربارە زردشت و دینی زردشتی، ترجمە: احمد رضا قائم مقامی، نشرو پژوهش فرزان روز،تهران.

گریشمن، رومن: (1485)، ایران از اغاز تا اسلام، ترجمە: محمد معین، تهران علمی و فرهنگی.

گل محمدی،مقدم: (1389)، مروری بر پیشینەی زنان ایران در دوران تاریخ، تهران: اقبال.

مجیدی،سهند(١٣٩٦)، برسی مقایسەای وضعيت زنان در یونان باستان و ایران عصر هخامنشی، پایان نامە: دانشگآه تبریز.

مرادی، غیاث و ابادی، رضا: (1377)نبشتهای پارسی باستان، تهران: رودكی.

مضاهری، علی اكبر: (1373)، خانوادە ایرانی در روزگار پیش از اسلام، ترجمە: عبداللە توكل، تهران: قطرە.

ملازادە،مهدی. (1397)، اناهیتا و ایشتار در ایران باستان، نباتی: تهران.

مكنودی، لیلا: (1391)، مهرهای اداری در متنهای Q(متنهای سفر) در تابلتهای باروی تخت جمشید، تیز دكترا، اساهنما بهمن فیروزمندی و شاهرخ رزمجو، دانشگاه تهران.

شهبازی،علیرضا شاپور: (1389)، راهنمای مستند تخت جمشید، تهران: سفیران و فرهنگسرای میردشتی.

هرتسفلد، ارنست امیل. ( 1381)، یران در شرق باستان. ترجمه همایون صنعتیزاده. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

هینتس. والتر: (1384)، داریوش و ایرانیان،ترجمە: پرویز رجبی، تهران: ماهی.

هینتس،والتر: (1386)، شهریاری عیلام. ترجمه پرویز رجبی. تهران: ماهی.

ویسهوفر، یوزف: (1377)، ایران باستان از 550 تا 56 پس از ملاد، ترجمە: مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس.

عكاشة، ثروت: (2012)، الفن الفارسی القدیم، الطبعە التاسعة، القاهرة: المجلس الأعلی للثقافة.

محمد، جمیلە عبدالكریم: (1996)، قورینائیة والفرس الأخمینیون (منذ انشا قورینی حتی سقوط اسرة باتوس)، بیروت: دارالنهضة العربیة.

محمد سعید، عماد عبدالقادر: (2023)، البیئة الطبیعیة والمعریفة فی ضوء النصوص الدينية الزرادشتیة، گازی: دهوك.

نعیس، رسل اسعد: (2018)، دورة المرأة و مكانتها فی الدولة الأخمینیة 550-330ق.م، رسالة ماجستیر، كلیة التربیة الأساسیة، جامعة واسط.

باقر، تەها (2018) سەرەتایەك بۆ مێژوی شارستانییە دێرینەكان (شارستانیەتی دۆڵی نیل و چەند شارستانییەتێكی كۆن فارس-گریك-ڕۆمان)، وەرگێڕانی: عسمان عزیز و كەمال نوری مەعروف، سلێمانی: جمال عیرفان.

دورانت، ویل: (2011)، مێژوی شارستانیەت (خۆرهەڵات لانكەی شارستانیەت)، وەرگێڕان: عبداللە رسوڵی، سلێمانی: چوارچرا.

Athenaeus (1854), The Deipnosophists, Translated by C.D.Yonge,BOOK XII,XIII,Cambridge, MA: Harvard University.

Bakker,J. (2007), The Lady And Reprentation Of Women In The Achaemenid Empire, Ir. Ant. , 17: 207-220.

Briant, Pierre, 1985, “Don de terres et de villes: L'Asie Mineure dans le Contexte achéménide”, Revue des Études Anciennes 87 (1-2): 53-71

Brosius, M. (2007) , New Out Of Old Court Ceremonies In Achaememid Persia , Im: The Court And Society In Ancient Monarchies, Ed A. J. S. Soawfoth Cambridge: Cambrridge University Press.

Brosius, Maria, 1996, Women in Ancient Persia (559-331 BC ), Oxford: Clarendon Press.

Cameron, George:(1948), C Persepolis Treasury Tablets, Oriental Institute Publication, Vol.55,The University of Chicago Press, Chicago.

Curtis, John and Nigel Tallis (eds.), 2005, Forgotten Empire: The World of Ancient Persia, The British Museum Press.

Daems, Aurelie, 2001, “The Iconography of Pre-Islamic Women in Iran”, Iranica Antiqua 36: 1-150.

Dalton, O. M. (1964), The Treasure of the Oxus. With Other Examples of Early Oriental Metalwork, London.

Diodorus Siculus (first century B.C.E.), The Historical Library of Diodorus the Sicilian in Forty Books, Volume one: books 1-14, Giles Laurén (ed.), 2014, Sophron.

Dizagi,parvin ghorbanzadeh:(2021), pers Kadin giyim tarzinn tarihi baglamda incelenmesi,jornal of art andhuman, vol5,no2 pp578-598.

Elgood, Cyril (1951), A Medical History of Persia and the Eastern Caliphate: From the Earliest Times Until the Year A.D. 1932 (Cambridge Library Collection - History of Medicine) Reissue Edition, CAMBRIDGE AT THE UNIVERSITY PRESS.

Garrison, Mark, Margaret Cool Root and Charles Jones, 2001, Seals on the Persepolis Fortification Tablets, Volume I: Images of Heroic Encounter, Part 1: text- Part 2: Plates, Chicago: Chicago University Press

Goldman, B. (1992),womens robes the achaimenit era , Bulletin of the Asia Institute 5, pp. 83-103.

Hallock, Richard, 1978, “Selected Fortification Texts”, CDAFI 8: 109-136.

Henkelman, Wouter, 2003, “An Elamtte Memorial: The Šumar of Cambyses and Hystaspes”, In Wouter Henkelman and Amélie Kuhrt (eds.),Achaemenid History XIII: A Persian Perspective, Leiden: Nederlands Jnstituut voor het Nabije Oosten, pp.101-172.

Henkelman, Wouter, 2008, The Other Gods Who Are: Studies in ElamiteIranian Acculturation based on the Persepolis Fortification Texts, Leiden: Nederlands Jnstituut voor het Nabije Oosten.

Herodotus, (1920). Herodotus with an English Translation, The Loeb Classical Library, Trans. A. D. Godley. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. http://www. iranicaonline. org/articles/ Amestri-gr.

Lerner, Judith A, 2010, “An Achaemenid Cylinder Seal of a Woman Enthroned”, In John Curtis and St John Simpson (eds.), The World of Achaemenid Persia: History, Art and Society in Iran and the Ancient Near East, London: I.B. Tauris & Co Ltd, pp.153-164

Llewellyn-Jones, Lloyd, 2010, “The Big and Beautiful Women of Asia: Picturing Female Sexuality in Greco-Persian Seals”, In John Curtis and St John Simpson (eds.), The World of Achaemenid Persia: History, Art

Plutarch, (1926). Plutarch's Lives, The Loeb Classical Library, Trans.

Millard, A.(1997) ḥtm. Pp. 324-25 in vol. 2 of New International Dictionary of Old Testament Theology and Exegesis, ed. W. A. VanGemeran. Grand Rapids: Zondervan.

Plutarch, (1926). Plutarch's Lives, The Loeb Classical Library, Trans. Bernadotte Perrin. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Schmitt, R. (1989). “Amytis”, Enc. Ir., 1: 999. Available at: http://www.iranicaonline.org/articles/amytis-median-and-persian-female

Schmitt, Rüdiger, 1993, “Ctesias”, In Ehsan Yarshater (ed.), Encylopædia Iranica, Vol. VI, Fasc. 4, New York: Bivliotheca Press, pp. 441-446.

Society in Iran and the Ancient Near East, London: I.B. Tauris & Co Ltd, pp.165-176.

Stoneman, Richard. 2015, Xerxes: A Persian life, New Haven: Yale

Strabo, (1903). Geographia, Trans. H.C. Hamilton, Esq., W. Falconer, Cambridge, MA: Harvard University Press.

van Bakel, T. (2021) Ninurta defeats Asag as well as the Na Stones on Ancient Near East cylinder seals. Sint Pancras: self-published.

Xenophon, (1922). Anabasis, Trans. Carleton L. Brownson, Cambridge: Harvard University Press.

Xenophon, (2013), Anabasis, Translated by: Dakyns, H. G, Dedicated To Rev. B. Jowett, M.A.Master of Balliol College Regius Professor of Greek in the University of Oxford

Published

2026-06-20

Issue

Section

Humanities & Social Sciences

How to Cite

Interpreting the Achaemenid Women’s Multifaceted Roles Through Seal Engravings. (2026). Raparin Journal of Humanities (RJH), 13(2), 780-808. https://doi.org/10.26750/bvnrd817