Manifestation of Khayyam's Meditation in Central Kurmanji Kurdish Poetry (1920–1970)

Authors

  • Karwan saleem qaitaran Kurdsh Department, college of Education of Qaladze, Raparin University, Ranye City, Kurdistan Regional Government, Iraq
  • Rizgar Abdulla ahmed Kurdsh Department, college of Education of Qaladze, Raparin University, Ranye City, Kurdistan Regional Government, Iraq

DOI:

https://doi.org/10.26750/cejbq489

Keywords:

Khayyam’s Philosophy, Khayyam’s Quatrains, Comparative Literature, Middle Kurmanji Kurdish Poetry, The French School of Comparative Literature

Abstract

Khayyam’s philosophy is extensive and profound, any attempt to define its boundaries is inadequate. Since, it is universal and it cannot be associated to a single nation or country. The poets who enter this field with distinctive ability are few but inspiring. Khayyam’s international fame reached its peak after Edward FitzGerald’s translation of his quatrains in the late nineteenth century. Besides, the universal themes of his quatrains brought him worldwide recognition, and his aesthetic ability compensated his brevity. One cannot overlook Khayyam’s impact on his neighboring Kurdish poets due to geographical and linguistic affinity.

This research is titled, “Khayyam’s Philosophy as Depicted in the Middle Kurmanji Kurdish Poetry (1920-1970)”. It is a comparative investigation utilizing descriptive-analytical methodology, based on the principles of the French school of comparative literature. The study compares Khayyam’s selected quatrains that influenced certain poems of middle Kurmanji Kurdish poets during the years 1920 and 1970.  It aims is to reveal Khayyam’s influence on these poets through analyzing the poetic instances.  One of the notable conclusions of the research is that, Khayyam’s influence on some of these Kurdish poets was not random rather it was intentional adopted for certain purposes. At times, they even artistically recreated and enhanced Khayyam’s ideas in their poems.

References

ئاشنا، ئومێد(2008)، دیوانی بێکه‌س، سنه‌، چاپی یه‌که‌م.

ئەحمەد شوان، ئیبراهیم(2014)، بەراوردی ئەدەبی، چا. زانكۆی سەلاحەدین، هەولێر.

باپیر، که‌مال عه‌لی(1986)، دیوانی که‌مالی، بغداد، مطبعه‌ دارالشوؤن الثقافیة العامة.

پیرەمێرد(٢٠٠٧)، سەرجەم پەندەکانی پیرەمێرد، کۆکردنەوەی فایەق وشیار و هاوڕێکانی، چاپخانەی شڤان، سلێمانی.

پیره‌مێرد(دیوان)(2012)، کۆکردنه‌وه‌ و په‌راوێزنوسینی (محمد رسول(هاوار))، له‌ بڵاوکراوه‌کانی کتێبخانه‌ی به‌ختیاری، چاپخانه‌ی شڤان، چاپی دوه‌م.

خەزنەدار، مارف (2007)، ئەدەبی بەراوردكاری و پەیدابونی لای ئێمە، گ. ئەكادیمی، ژ5، هەولێر.

خەیام(٢٠١٤)، چوارینەکانی خەیام، و.هەژار، پەخشانگای ئازادی، سلێمانی.

دیلان(دیوان)(2013)، ئاماده‌کردن و لێکدانه‌وه‌ ی په‌راوێز و پێشه‌کی نوسین (د.عه‌بدولا ئاگرین)، چاپخانه‌ی چوارچرا، چاپی دوه‌م، هه‌ولێر.

زه‌نگابادی، جه‌لال(2013)، «چواریینه¬کانی خه¬ییام له زمانی کوردیدا»، گۆڤاری ڕامان، ژماره‌ (197).

قانیع(دیوان) (1390)، کۆکردنه‌وه‌ی(بورهان قانیع)، نشر پانیذ، چاپخانه‌ی داڵاهۆ، چاپی شه‌شه‌م، تهران.

گۆران(دیوان)(1389)،کۆکردنه‌وه‌ی محمدی مه‌لا که‌ریم، نشر پانیذ، چاپخانه‌ی داڵاهۆ، چاپی چواره‌م، تهران.

گەردی، عەزیز(1978)، ئەدەبی بەراوردكاری، چا. كۆری زانیاری كورد، بەغدا.

هەردی، ئەحمەد(١٩٨٤)، ڕازی تەنیایی، بڵاوکراوەی کتێبخانەی سلێمانی، چاپخانەی زانکۆی صلاح الدین، چاپی دوەم، هەولێر.

هه‌ژار(1385)، بۆکوردستان، ده‌زگای چاپ و بڵاوکردنه‌وه‌ی (هه‌ژار)، چاپی شه‌شه‌م، سنه‌.

اسداللهی تجرق، اللەشکر(١٣٧٩ادبیات تطبیقی از(الف)تا (ی): مجلە پژوهش ادبیات معصر جهان، شمارە(٨).

خیام، عمر بن ابراهیم(1391)، رباعیان خیام نیشابوری، انتشارات محراب دانش، چاپ چهارم، تهران.

دشتی، علی(١٣٧٧)، دمی با خیام، انتشارات اساطیر، چاپ دیبا، تهران.

غنیمی هلال، محمد(١٣٧٣)، ادبیات تطبیقی، ترجمە و تحشیە وتعلیق، مرتضی آیت اللەزادە شیرازی، مؤسسە انتشارات امیرکبیر، تهران.

کویارد، ماریوس فرانسوا(١٩٥٦)، الادب المقارن، ترجمە محمد غلاب، قاهرە، لجنە البیان العربی.

محسنی هنجنی، فریدە(١٣٨٥)، انعکاس اندیشە خیام در آثار سعدی، نشریە دبیات عرفانی و اسطورە شناختی، شمارە ٤.

نیکوبخت، ناصر – گاژا، رامون(١٣٨٨)، پیشینه بن مایه گل انسانی شعر خیامی در منظومه های کلاسیک جهان: مجلە جستارهای نوین ادبی، شمارە ١٦٦.

هدایت، صادق(1384)، خیام صادق، مجموعه¬ی آثار صادق هدایت درباره¬ی خیام، مقدمه و گردآورنده جهانگیر هدایت، تهران، چشمه، چاپ سوم.

Published

2026-06-20

Issue

Section

Humanities & Social Sciences

How to Cite

Manifestation of Khayyam’s Meditation in Central Kurmanji Kurdish Poetry (1920–1970). (2026). Raparin Journal of Humanities (RJH), 13(2), 273-288. https://doi.org/10.26750/cejbq489