The History of the Kurds and the Name of Kurdistan in the Khorasan Region
DOI:
https://doi.org/10.26750/t1zg8h51Keywords:
Khorasan, Kurd, Khorasan Kurds, Khorasan Kurdistan, Kurd-Khaneh, Migration, DisplacementAbstract
Kurds of Khorasan are part of the Kurdish nation and reside in Northern Khorasan. Although the exact time of the Kurds’ arrival in Khorasan cannot be determined, it is clear that they were displaced or they migrated to these areas during several historical periods. Until now, no scientific study or research in Kurdish language has been conducted about the Kurds of Khorasan, and Kurdish libraries show a significant shortage in this regard. However, research has been carried out in Persian by several Khorasani researchers, such as Kalimullah Tawahudi, Ali Rahmati, Muhammed Hussein Papli Yazdi, Ramazanali Shakri. Among them Tawahudi and Rahmati are Khorasani Kurds. Therefore, this research is considered one of the initial efforts in the Kurdish language to study the history of the Kurds of Khorasan. The current study explores the history of Kurdish migration and settlement to the Khorasan region. The study also explores the geographical areas populated by the Kurds (which is known as Kurdistan of Khorasan), Kurdish population and their military and political roles in the region. Another aim of the current study is to discuss the main reasons behind the forced displacement and migration of the Kurds for the region.
References
ئەمین زەكی، محەمەد، (2004)، خولاصەیەكی تاریخی كورد و كوردستان، بەرگی یەكەم و دوەم، چاپخانە و ئۆفسێتی شڤان، چاپی دوەم، سلێمانی.
نامە تاریخی شاە طهماسب صفوی بە اكراد خبوشان
حكیم، محمدتقی خان، (1305)، گنج دانش، بە اهتمام ملا محمود ملا رضا، نسخە خطی، تهران.
اعتماد السلطنه، محمد حسن خان صنیع الدوله، مطلع الشمس، انتشارات سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، جلد ۱- ۳، شرکت افست، نسخه خطی، كتابخانە دانشگاه تهران، سالهای ۱۳۰۱، ۱۳۰۲، ۱۳۰۳ قمری.
ابن حوقل، (1366)، سفرنامە ابن حوقل ایران در صورت الارض، ترجمە و تصحص دكتر جفر شعار، مؤسسە و انتشارات امیر كبیر، چاپخانە سپهر، چاپ دوم، تهران.
ابن خلكان، ابی العباس شمس الدین احمد بن محمد بن ابی بكر، (بدون سنە)، وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان، تحیق الدكتور احسان عباس، المجلد الثالث، دار صادر، بیروت.
احمدی، حمید، (1391، قومیت و قومگرایی در ایران، نشر نی، چاپخانە غزال، چاپ نهم. تهران.
ارونوا، ماریانا و اشرافیان،. كلارا، (1356)، دولت نادر شاە افشار، ترجمە: حمید امین، انتشارات شبگیر، چاپخانە فاروس ایران، چاپ دوم، تهران.
استرآبادی، میرزا مهدی، (1341)، جهانگشای نادری، بە اهتمام سیدی عبداللە انوار، انتشارات انجمن آثار ملی، چاپ بهمن، تهران.
اسدی فر، سعید، (1396)، سرزمین كرمانج ها، انتشترات سفیر اردهال، چاپ دوم، تهران.
اسلامی نژاد، محمد، (۱۳۸۷)، مانە و سملقان در گذر تاریخ، انتشارات عضدی، چاپخانه افست عضدی، چاپ اول، بجنورد.
اصطخری، ابواسحاق ابراهیم، (1340)، مسالك و ممالك، بە كوشش ایرج افشار، انتشارات بنیاد ترجمە و نشر كتاب، چاپخانە بانك ملی ایران، تهران.
اكبری مهربان، مریم نژاد، (1388)، نادر شاە و سلسلە افشاریە شهابی در عصر تاریك ایران زمین، ویراستار، مهدی افشار، شركت مطالعات و نشر كتاب پارسە، چاپ دوم، تهران.
بابا مردوخ، روحانی (شیوا)، (1382)، تاریخ مشاهیر کرد و كردستان امرا و خاندانها، به کوشش محمد ماجد مردوخ روحانی، انتشارات سروش، بخش دوم، جلد سوم، چاپ دوم، تهران.
بامداد، مهدی، (1371)، شرح حال رجال ایران در قرن 12 و 13 و 14 هجری، انتشارات زوار، جلد 1- 6، چاپ گلشن، چاپ چهارم. تهران.
بدلیسی، شرف خان بن شمس الدین، (1402)، شرفنامە تاریخ مفصل كردستان، بە اهتمام ولادیمیر ولییانیوف زرنزف، جلد اول، انتشارات اساطیر، چاپ دیبا، چاپ سوم، تهران.
بریون، مارسل، (1499)، منم تیمور جهانگشا، ترجمە ذبیح اللە منصوری، انتشارات تاو، چاپ دوم، چاپخانە شاهین، تهران.
پاپلی یزدی، محمد حسین، (۱۳۷۱)، کوچ نشینی در شمال خراسان، ترجمه، اصغر کریمی، انتشارات موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد.
تركمان، اسكندر بیگ، (1317)، عالم آرای عباسی، بە تصحیح سهیلی خوانساری، بە سرمایە كتابفروشی اسلامی، چاپخانە اسلامی، تهران.
تقدیسی، حجی محمد، (1400)، حاكمان قوچان رضاقلی خان ایلخانی زعفرانلو، انتشارات بیژن یورد، جلد اول، چاپ اول، بجنورد.
توحدی، كلیم الله، (1401)، حركت تاریخی كرد بە خراسان در دفاع از استقال ایران از صفوی تا پهلوی (با تجدید نظر و اسناد و مدارك بیشتر)، جلد اول، چاپ چهارم، مشهد.
توحدی، كلیم اللە، (1374)، اسفراین دیروز و امروز، انتشارات واقفی، چاپ و صحافی شركت چاپ مشهد، چاپ اول، مشهد.
جابانی، محمد، (بی تا)، تاریخ قوچان، مجلە قوچان شناسی1، ویژهنامه شماره 283 نشیریه اترک، نشریه سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی اترک، خراسانهای، رضوی، شمالی و جنوبی، ل 24- 26.
جنتی، علیرضا، (بی تا)، بازخوانی نامە تاریخی شاە طهماسبجنتی صفوی بە اكراد خبوشان، مجلە قوچان شناسی1، ویژهنامه شماره 283 نشیریه اترک، نشریه سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی اترک، خراسانهای، رضوی، شمالی و جنوبی، ل 27.
جوینی، عطا ملك، (1378)، تاریخ جهانگشای جوینی، بە اهتمام دكتر منصور ثروت، مؤسسە و انتشارات امیر كبیر، چاپخانە سپهر، چاپ دوم، تهران.
حافظ ابرو، (1349)، جغرافیای حافظ ابرو قسمت ربع خراسان (هرات)، بەكوشش هایل هروی، انتشارات بنیاد و فرهنگ ایران، چاپخانە اتحاد، ایران.
خانیکوف، ولادیمیر دویچ، (۱۳۹۵)، سفرنامه خانیکوف، گزارش سفر به بخش جنوبی آسیای مرکزی، ترجمه، اقدس یغمایی و ابوالقاسم بیگناه، چاپ اول، مشهد.
دالمانی، هانری رنە، (1378)، ازخراسان تا بختیاری، ترجمە، غلامرضا سمیعی، ج2، نشر طاوس با همكاری نشر نو، چاپ اول، چاپخانە رخ، تهران.
رحمتی، علی. (1396)، بررسی شناخت ایلات و طوایف كرد در خراسان، ج2، انتشارات بیژن یورد، بجنورد.
رستم الحكما، محمد هاشم آصف، (2537)، رستم التواریخ، تصحیح محمد مشیری، انتشارات شركت سهامی كتابهای جیبی با همكاری مؤسسە انتشارات امیر كبیر، چاپخانە سپهر، چاپ سوم، تهران.
رضازادە شفق، صادق، (1403)، نادر پسر شمشیر زندگینامە پادشاه ایران و بنیانگذار سلسلە افشار، انتشارات پرثوا، چاپ اطلس، چاپ اول، مشهد.
ژان اوتر، (1363)، سفرنامە ژان اوتر در عصر نادرشاه، ترجمه، دکتر علی اقبالی، انتشارات سازمان انتشارات جاویدان، چاپخانه محمد حسن علمی، چاپ اول، بی جا.
سایكس، سر برسی (1363)، سفرنامە جنرال سر برسی سایكس یا دە هزار میل در ایران، ترجمە حسین سعادت نوری، انتشارات لوحە، چاپخانە آسمان، چاپ اول، بی جا.
سپهری، مجید، (1399)، لایین در گذرگاە تاریخ، انتشارات سخن گو، مشهد.
سومر، فاروق، (1371)، نقش تركان اناطولی در تشكیل و توسعە دولت صفوی، ترجمە احسان اشراقی و محمد تقی امامی، انتشارات گسترە، چاپخانە حبیبی، چاپ اول، بی جا.
سیوری، راجر، (۱۳۸۹)، ایران عصر صفوی، ترجمه کامبیز عزیزی، انتشارات مرکز، چاپ نوزدهم، تهران.
شاكری، رمضانعلی (1344)، اتركنامە تاریخ جامع قوچان، بە كوشش منوچهر ستودە، بنگاە ترجمە، تهران.
شهبازی، عبداللە، (1369)، مقدمەای بر شناخت و ایلات عشایر، نشر نی، چاپ اول، تهران
صمدزاده گلستان، حسن، (۱۳۹۴)، سیری در تاریخ سیاسی کردهای خلخال، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، چاپ دوم، تهران.
طاهرزادە، عبدالله، (1383)، عشایر کرد شمال خراسان ( قوچان)، انتشارات خلیلیان، چاپ اول، تهران.
طاهری، ابوالقاسم، (1348)، جغرافیای تاریخی خراسان از نظر جهانگردان، انتشارات شورای مركزی جشن شاهنشاهی ایران.
فردوسی، ابوالقاسم، (1387)، شاهنامە، بە كوشش سعید حمیدیان، انتشارات قطڕە، چاپ نیكا، چاپ سیزدهم، تهران.
فشاهی، محمد رضا، (1386)، از گاتها تا مشروطیت، گزارش كوتاه از تحولات فكری و اجتماعی در جامعە فئودالی ایران، انتشارات گوتنبرگ، چاپ ژیان، چاپ سوم، تهران.
فیروزە، سجاد، (بی تا)، توحدی؛ امنیت رە آورد مهاجرت كرمانج ها بە قوچان، مجلە قوچان شناسی1، ویژهنامه شماره 283 نشیریه اترک، نشریه سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی اترک، خراسانهای، رضوی، شمالی و جنوبی، ص 28- 29.
فیلد، هنری، (1343)، مردم شناسی ایران، ترجمە دكتر عبداللە فریاد، چاپخانە بانك بازرگانی ایران با همكاری مؤسسە انتشارات فرانكلین، تهران.
كلاویخۆ، (1344)، سفرنامە كلاویخۆ، ترجمە مسعود رجب نیا، انتشارات بنگاە ترجمە و نشر كتاب، چاپخانە زیبا، چاپ دوم، تهران.
مروی، محمد كاظم، (1364)، عالم آرای نادری، بە تصحیح محمد امین ریاحی، جلد 1-3، چاپخانە نقش جهان، انتشارات كتابفروشی زوار، چاپ اول، بی جا.
مکنزی، چارلز فرانسیس، (۱۳۵۹)، سفرنامه شمال خراسان گزارش چارلز فرانسیس مکنزی اولین کنسول انگلیس در رشت از سفر به مازندران و استرآباد، نشر گستره، چاپ اول، تهران.
منتخب الملك، محمد قلی نوری، (1397)، کنزالمسافر فی بیان حدود الشمالیە الخراسان، سفرنامه محمد قلینوری منتخب الملك بە خراسان، تصحیح، علی کریمیان، انتشارات کتاب صارم، چاپ اول، تهران.
میرنیا، سید علی (1361)، سردارانی از ایلات و طوایف درگز در خدمت میهن، چاپخانه خراسان، مشهد.
هرن، پاول، (1314)، تاریخ مجتصر ایران از اول اسلام تا انقراض زندیان، ترجمە دكتر رضازادە شفق، نشر كمسیون معارف مجلس، مطبعە مجلس، طهران.
یاسمی، رشید، (1396)، كرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او، چاپخانە نقش جهان، چاپ چهارم، تهران.
حوزنی موکریانی، حسین، (1946)، كورد لە وڵاتی خوراسان، دەنگی گیتی تازە، كوارێكی ئەدەبی، خوێندەواری، زمانی، اجتماعی، پەیامی و هەفتەیی- كوردی یە، ساڵی سێیەم، ژمارە 23 و 24، ڕۆژی دوشەممە، 8 مارس 1946.
رحمتی، علی، (2024)، تحلیلی بر جغرافیای كردستان خراسان ولایات كردنشین از عصر صفویە تا پایان قاجار، مجلە ڤەكۆلین چەندا كوردی، بڵاوكراوە ناوەندی چاپەمەنی نەوبەهار، چاپخانەی مەتەكسان، چاپی یەكەم، چانكایا- ئەنكەرە.
باقرزادە، علی و دلبری، شهربانو، (تابستان 1402)، ایل كرد چمشگزك و حفاظت از مرزهای شمال شرق ایران پس از قرن یازدە هجری قمری، پژوهشنامه تاریخ، فصلنامه علمی پژوهشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، سال 18، شماره 71، بجنورد.
توحدی، كلیم الله، (بهار 1368)، دگرگونی مراتع عشایر كرد در چهارصد سال اخیر، ذخایر انقلاب، فصلنامه عشایری، علمی و فرهنگی، انتشارات نخست وزیری- دبیرخانه شورای عالی عشایر ایران، چاپ و صحافی شرکت افست، شماره 6.
شاهین فر، حسین (1370)، طوایف كرد زعفرانلو حافظ شریعت اسلام در مرزهای شرقی و غربی ایرن، ذخایر انقلاب، فصلنامه عشایری، علمی و فرهنگی، انتشارات سازمان امور عشایر ایران، چاپ دریا، شماره 17.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Raparin Journal of Humanities (RJH)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
